Ana Sayfa Popüler Bilim Birden fazla Hastalık Neden Asya ve Afrika’da Ortaya Çıkıyor?

Birden fazla Hastalık Neden Asya ve Afrika’da Ortaya Çıkıyor?

0
Birden fazla Hastalık Neden Asya ve Afrika’da Ortaya Çıkıyor?

Özellikle 2020’den itibaren hayatımıza giren koronavirüs, insanları salgın hastalıklar üzerine daha fazla düşünmeye sevk etti. Tarihte çokça örneğini gördüğümüz ölümlerin ebola, kolera, AIDS ve tüberküloz üzere hastalıklardan kaynaklandığını söyleyebiliriz.

Üstelik bu hastalıkların çıkış noktasının da yoksulluğun kol gezdiği Afrika olması, dikkatleri hastalık ile coğrafya bağlantısına çekebiliyor. Pekala nitekim de hastalıkların coğrafyayla bir bağı var mı? Hastalıklar makul bölgelerden çıkıp dünyayı tesiri altına alan salgınlara dönüşebiliyor mu? Gelin birlikte sıkıntıyı ele alalım.

Çoğalan nüfus ve kentlerin değişen mimarisi, salgınlara davetiye çıkarabiliyor.

Birden Fazla Hastalık Neden Asya Ve Afrika'Da Ortaya Çıkıyor? - Yerli Portal

Asya ve Afrika üzere ülkelerde insan nüfusunun süratli çoğalması, hastalıkların bu ülkelerde daha fazla ortaya çıkmasına yol açabiliyor. Örneğin Asya ve Pasifik bölgelerinde dünyanın %60’ının yaşadığı kentler daha da gelişmeye devam ediyor. Hatta Dünya Bankası’nın tabirlerine nazaran 21. yüzyılın birinci on yılı içerisinde yaklaşık 200 milyon insan Doğu Asya’daki kentlere göç etmiş bulunuyor. Böylece bölgenin hayli kalabalıklaştığını anlayabiliyoruz.

Bu göçler ayrıyeten yeni yerleşim yerlerine yönelik bir gereksinim yaratacağı için ormanlık yerler, yeni konutlar inşa edebilmek için yok ediliyor. Bu durumda ormanlarda yaşayan vahşi hayvanlar, evcil hayvanların ve insanların ortasına karışmak zorunda kalabiliyor. Sonuç olarak da yırtıcı hayvanlardan ötürü kent hayatına çeşitli virüslerin yayıldığı gözlemlenebiliyor.

Hayvan pazarları ve geçim odaklı tarım, virüslerin yayılması için uygun ortamı hazırlayan öbür şartlar olarak karşımıza çıkıyor.

Birden Fazla Hastalık Neden Asya Ve Afrika'Da Ortaya Çıkıyor? - Yerli Portal

Asya ve Afrika’daki tarım sistemi, genelde geçim odaklı tarıma ve hayvancılığa bağlı bir sistem. Bu durumda hayvanların nizamlı olarak hasta olup olmadığı istikametinde bir denetimi sağlamak sıkıntı olabiliyor zira hayvanlara yem vermek ve barınacak mekân sağlamak konusunda bu tarım sistemi içerisinde sınırlı imkanlar olduğu biliniyor.

Mesela endemik hastalık taşıyıcılığı konusunda riskli hayvanlardan sığır, domuz ve tavukların genelde birbirleriyle birebir barınma ortamını paylaşması kelam konusu. Buna ilaveten bu hayvanların, öbür evcil olmayan hayvanlar ve beşerlerle da daima yakın temas halinde olduğu görülüyor. Olağan ki yalnızca tarım sistemindeki sorunlar hastalıkların yayılmasına yardımcı olmuyor. Tıpkı vakitte Asya ve Afrika’daki canlı hayvan pazarları, beşerler da dahil olmak üzere pek çok canlının bir ortada olduğu epeyce kalabalık yerlerdir ve çeşitli virüslerin üremesi için uygun ortamlardır.

Özellikle Sahra Altı Afrika’daki yabanî hayvan avcılığı ve kasaplık, kimi hayvan tiplerinin yok olmasına neden olduğu için ekosistem geri dönülmez bir ziyan uğrayabiliyor.

Birden Fazla Hastalık Neden Asya Ve Afrika'Da Ortaya Çıkıyor? - Yerli Portal

Sahra Altı Afrika’daki, yabanî hayvanları avlama kültürü, zoonotik (hayvanlardan insanlara geçen hastalıklar) hastalıkların bulaşması ve çoğalması için epey tehlikelidir. Hatta bu mevzudaki öbür bir tehlike Asya’daki klasik Çin tıbbı kültürü.

Bu kültürde kaplan, ayı, pangolin, gergedan üzere öteki yırtıcı hayvanların bedenlerinin birtakım kısımları Çin tıbbında kullanılan ilaçlara karıştırılıyor. Bu da insan-hayvan etkileşimi yaratıyor ve insanların salgın hastalıklarla daha iç içe yaşamasına neden olabiliyor.

Kaynaklar: 1, 2

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz