Ana Sayfa Popüler Bilim Dünya’da Daha Evvel Hiç Olmayan Bir Husus Üretildi!

Dünya’da Daha Evvel Hiç Olmayan Bir Husus Üretildi!

0
Dünya’da Daha Evvel Hiç Olmayan Bir Husus Üretildi!

Bu habere husus olan çılgınlığı, biri ABD’deki Boston Üniversitesi’nde, oburu Birleşik Krallık’taki Cambridge Üniversitesi’nde misyon yapan iki farklı takım gerçekleştirdi.

Aralarında bir okyanus var ve buna karşın, Dünya’da daha evvel doğal olarak hiç olmuşmamış bir maddeyi yapay olarak ürettiler.

Nikel ve demir… Bu iki unsur de Dünya’nın doğal koşulları ile oluşan ve yüzyıllar içerisinde insanlığın en kıymetli sanayi unsurlarından ikisi haline gelen materyaller:

Dünya’da Daha Evvel Hiç Olmayan Bir Husus Üretildi! - Yerli Portal

Hatta onları bulundukları yerden, yer altından çıkarmak için önemli paralar harcayıp yeryüzüne, tabiata ve atmosfere ziyan veriyoruz. Verdiğimiz bu ziyanların faturası ise çok ağır. 

Ancak nikel ve demirin birleşiminden oluşan değerli bir alaşım var: Tetrataenite… 

Dünya’da Daha Evvel Hiç Olmayan Bir Husus Üretildi! - Yerli Portal

Çünkü meteorlar, kendi atmosferlerine sahip olmayacak kadar küçük gök cisimleri ve uzayda binlerce kilometre süratle ilerlerken gitgide ısınıyorlar. Bu yüksek sıcaklıklara ve soğumaya milyonlarca yıllık seyahatleri boyunca maruz kalıyorlar. 

Dünya’da oluşmayan tetrataenite, sadece uzay boşluğundaki meteorlarda bulunuyor… Pekala yalnızca meteorlarda bulunan bu materyalle Dünya’da bizim ne işimiz var? 

Dünya’da Daha Evvel Hiç Olmayan Bir Husus Üretildi! - Yerli Portal

Bu özel nikel ve demir alaşımı; elektrikli araçlar, uzay mekiklerinin türbinleri üzere kıymetli teknolojiler için muhtaçlık duyulan “gelişmiş mıknatısların” üretiminde kullanılıyor. Bu mıknatıslar, o denli dolabımıza astığımız süslerdeki ya da kılıf kapaklarındaki üzere kolay mıknatıslar değiller. Daha çok itme ve çekme gücü kuvvetli olan ve yüksek direnç gerektiren alanlarda kullanılıyorlar, örneğin süratli trenler gibi…

Hatta yalnızca tetrataenite üzere hususları elde etmek amacıyla “uzay madenciliği” çalışmaları da yapıldığı biliniyor:

Dünya’da Daha Evvel Hiç Olmayan Bir Husus Üretildi! - Yerli Portal

Bu çalışmalara da o denli az buz baş yorulmuyor. Meteorları yakalayabilecek ve Dünya’ya getirip içlerindeki pahalı elementleri kullanıma hazır hale getirecek projeler hayata geçiriliyor. Örneğin NASA’nın OSIRIS-REx aracı, esteroidlerin yapısını anlayarak uzay kaidelerinde nasıl madencilik yapılabileceği konusuna cevap aranmıştı.

İşte oluşması için ‘demir ve nikelin milyonlarca yıl boyunca sürüklenen meteorların üzerinde kaynaşması’ gereken tetrataenit isimli bu materyal yeryüzünde, laboratuvar ortamında üretildi:

Bilim beşerlerine nazaran şayet üretilen yapay tetrataenit isimli bu materyal endüstriyel alanda işe yararsa bildiğimiz pek çok şeyi değiştirebilir. En azından tabiata ağır formda ziyan verilmesine gerek kalmaz ve üretim maliyetleri ucuzlayabilir. 

Çin’in “nadir toprak elementleri” üzerindeki egemenliği son bulabilir!

İleri teknolojiye sahip aygıtların üretiminde kullanılan cam, seramik, lazer, mıknatıs, petrol katalizörü üzere gereçlerin ana doğal kaynaklarından birisi olan “nadir toprak elementleri” Çin’in denetiminde. Kelam konusu bilimsel araştırma batı ülkelerinin denetiminde gerçekleştirildiği için elde edilecek işe fayda bir sonuç Çin’in doğal kaynak üstünlüğüne son verip dengeyi değiştirebilecek güce sahip. Lakin çalışmayı yapan bilim insanları, bunun o denli kısa müddette gerçekleşmeyeceğini ve vakit alacağını düşünüyorlar. 

  • Nadir toprak elementi: Atom numarası 57’den 71’e kadar olan lantanit kümesi elementlerle birlikte itriyum ve skandiyum elementlerinin oluşturduğu özel bir küme.

Dolaplarımızdaki mıknatıslar ile kelam konusu tetrataenit unsuru ile üretilen mıknatısların ortasında ne fark var? 

Eğer dolabınızdaki süste yer alan mıknatısı çıkarır ve yüksek sıcaklığa maruz bırakırsanız tüm özelliğini kaybeder. Lakin bir uzay mekiğinde bulunan mıknatıslar, araç uzayda yüksek sıcaklıklara maruz kalabileceği için daha sağlam olmalıdır. Bir süratli treni düşünün… Manyetizma sayesinde raylara hiç temas etmeden yavaşlayıp hızlanan bu devasa kütlelerin sağlam olmayan mıknatıslarla üretilmesi imkansız. Bir mıknatısı dayanıklı hale getirmek için de tek ender toprak elementlerine gereksinim duyuluyor. 

Aslında ender toprak elementleri her yerde var, lakin asıl bahis onları çıkarıp işleyerek bir sanayi hammaddesi haline getirebilmek. Son derece pahalı ve meşakkatli olan bu süreçte evvel toprağı kazmak, birleştikleri başka elementlerden ayırmak için yüksek dikkat gerektiren kimyasal tepkiler yaratarak saflaştırmak zorunda kalıyorsunuz. 

Nadir toprak elementleri bugün fiber optik kablolar, radyasyon tarayıcıları, televizyonlar, elektrikli otomobiller, bataryalar ve pek çok ferdî elektronik cihazda kullanılıyor. Doğu ve Batı, ABD ile Çin ortasındaki az toprak elementleri rekabeti 1980’lerden bu yana devam ediyor ve iki ulus ortasındaki en büyük gerginlik sebeplerinden birisi olarak görülüyor.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz